Trong lớp học IPS của tôi có đủ nghề: người dạy yoga, người bán mỹ phẩm, người làm du lịch. Và có một người bán… ống thép, ống gang, cáp điện, thiết bị phòng cháy. Nghe qua tưởng khô khan nhất lớp — nhưng khi đọc những gì anh viết về nghề, tôi nhận ra đây là một trong những người kể chuyện vận hành doanh nghiệp hay nhất mà tôi từng gặp.
Đó là anh Thân Thế Sơn Ngọc — nhà sáng lập Sisumo, công ty phân phối vật tư cơ điện B2B. Bài này tôi viết để giới thiệu anh với bạn đọc của mình, vì tôi tin câu chuyện của anh đáng đọc với bất kỳ ai đang tự tay vận hành một cơ sở kinh doanh nhỏ.
Anh Thân Thế Sơn Ngọc — nhà sáng lập Sisumo. Ảnh: nhân vật cung cấp
Bài học năm sao từ… nghề dọn phòng
Chuyện nghề của anh Ngọc bắt đầu từ một chỗ ít ai ngờ: hồi gap year trước đại học, anh sang Singapore làm ở một khách sạn năm sao — khởi điểm là nhân viên dọn phòng.
Một cậu thanh niên chưa từng dọn giường cho ai, vậy mà vẫn cho ra những căn phòng đạt chuẩn năm sao. Vì sao? Vì ở đó việc nào cũng có trình tự viết sẵn. Khoảng năm tuần sau, anh được đưa lên vị trí trợ lý quản lý. Và anh mang theo một phát hiện mà sau này trở thành triết lý làm nghề của mình: những nơi đẳng cấp năm sao không tuyển toàn thiên tài — họ viết cách làm đúng ra giấy, rồi để người thường làm theo. Người thường cộng quy trình đúng bằng kết quả chuẩn.
Còn doanh nghiệp nhỏ của chúng ta thì hay ngược lại: cách làm đúng nằm nguyên trong đầu ông bà chủ, nên chủ đi vắng một hôm là chất lượng đi vắng theo.
Tám năm làm thuê và quyết định ra riêng
Trước khi khởi nghiệp, anh Ngọc có tám năm làm quản lý ở một công ty cơ điện lớn — nơi mọi khâu báo giá, soát lỗi đều có cả bộ máy lo. Cuối năm 2025, anh nghỉ việc, mở công ty riêng: Sisumo, chuyên phân phối vật tư cơ điện cho các công trình.
Anh Ngọc cùng các đồng nghiệp thời còn làm thuê. Ảnh: nhân vật cung cấp
Ra riêng rồi, cả “bộ máy” ấy gói gọn trong một người đàn ông ôm điện thoại trả lời khách lúc đang ăn cơm. Và chính ở đoạn này, anh có một trải nghiệm mà tôi cho là đắt giá nhất trong những gì anh viết.
Buổi tối đọc lại tin nhắn của chính mình
Ai bán hàng qua inbox, qua Zalo chắc đều biết cảm giác này: gửi báo giá đi, khách “Đã xem”… rồi im lặng. Không chê đắt, không mặc cả, không nổi một cái icon.
Anh Ngọc kể, thời gian đầu anh cũng như đa số chúng ta — đổ lỗi cho khách: chắc tham khảo thôi, chắc đi so ba nhà, chắc thị trường chậm. Cho đến một tối thứ bảy, anh pha một ấm trà, mở Zalo, kéo lại từng tin báo giá mình đã gửi trong mấy tuần — và đọc lại bằng mắt của khách.
Đọc đến tin thứ mười thì anh hiểu vì sao khách im. Mỗi tin một kiểu: tin gồm thuế, tin quên khuấy; tin quên hỏi khách giao hàng đi đâu. Và điểm chung chí mạng nhất: tin nào cũng kết thúc bằng… một con số trần trụi. Không một câu hỏi, không một lối rẽ. Như lời anh tự nhận: “Tin nhắn của tôi không phải cánh cửa, nó là ngõ cụt. Khách im không phải vì khách phụ bạc. Khách im vì tôi chẳng chừa cho họ chỗ nào để nói tiếp.”
Ngay tối đó, anh làm cái việc mà anh nói “đáng lẽ phải làm từ ngày đầu mở công ty”: viết quy trình báo giá ra văn bản — thứ dân vận hành gọi là SOP. Không dày cộp đóng dấu đỏ gì cả, chỉ một trang giấy với bảy bước: hỏi đủ thông tin rồi mới báo giá → báo bằng văn bản theo một mẫu duy nhất → soát checklist trước khi gửi → gửi giá kèm một câu hẹn để khách có cớ trả lời → theo dấu theo lịch chứ không theo tâm trạng → khách gật thì chốt lại bằng giấy → khách không gật cũng ghi lại lý do.
Điều làm tôi quý anh Ngọc hơn cả là sự trung thực khi kể kết quả. Anh không hứa kiểu “từ ngày có bảy bước, tỉ lệ chốt tăng gấp ba” — anh nói thẳng là không có con số đó, và còn đùa rằng ai hứa với bạn con số kiểu đó thì bạn nên “hỏi giá rồi im lặng” với họ. Cái thay đổi thật, theo anh, là: khách hỏi lại nhiều hơn hẳn thay vì im, vì cuối tin nhắn luôn có sẵn cái để trả lời.
Góc nhìn của một bác sĩ dự phòng
Tôi làm nghề y, theo hướng dự phòng — cả đời tin vào câu “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Đọc chuyện của anh Ngọc, tôi nhận ra anh đang làm đúng việc đó cho doanh nghiệp: SOP chính là y học dự phòng của một cơ sở kinh doanh. Đợi mất đơn, mất khách rồi mới cuống lên đi “chữa” thì vừa đau vừa tốn; viết cách làm đúng ra giấy từ trước — như tiêm một mũi vắc-xin — thì bệnh “khách hỏi giá rồi im lặng” khó mà phát ra được.
Và tôi thích niềm tin anh chọn làm kim chỉ nam khi viết về vận hành doanh nghiệp nhỏ: “Mọi thứ đều có logic — chỉ là chưa ai viết nó ra.”
Đọc anh Ngọc ở đâu?
Nếu bạn đang tự tay vận hành một cơ sở kinh doanh nhỏ — xưởng may, tiệm spa, cửa hàng, hay bán hàng qua inbox — tôi thật lòng giới thiệu blog của anh:
- 👤 Về anh Ngọc và Sisumo: sisumoltd.com/about
- 📌 Bài rất đáng đọc: 5 SOP xương sống cho doanh nghiệp nhỏ — đồng tiền trong một cơ sở kinh doanh nhỏ đi qua năm chặng (báo giá, đặt hàng, giao nhận, công nợ, thu hồi), chặng nào không có quy trình, chặng đó rỉ tiền.
Chúc anh Ngọc và Sisumo ngày càng vững — và chúc bạn đọc tối nay dành ra mười lăm phút, mở lại năm tin báo giá gần nhất mình đã gửi, đọc bằng mắt của khách, xem có bao nhiêu tin kết thúc bằng một con số đứng chỏng chơ.
Bài viết thuộc chuyên mục Chân dung đồng môn — nơi tôi giới thiệu những người bạn học cùng khóa IPS có câu chuyện đáng đọc. Các chi tiết trong bài dựa trên bài viết anh Ngọc chia sẻ với tôi.
Để lại một bình luận